Pochmurny dzień, 1903

olej, tektura; 17,8 x 26,6 cm;
sygn. i dat. p. d.: W. Wojtkiewicz 1903 (czarnym tuszem);
na odwrocie w l. g. rogu tuszem cyfra: 4.);
poniżej drukowana nalepka Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskim: No 3578 / Nazwisko autora Witold / Wojtkiewicz / Rodzaj dzieła olejny / Tytuł
Pochmurny dzień / Wymiar - / Cena lub jego wartość 20 / Własność Autora / Adres Chłodna 24 / Warszawa d. 2/15 IX 903 r. (wypełniona odręcznie, tuszem).

Bibliografia:
- Sprawozdanie Komitetu TZSP w Królestwie Polskiem za rok 1903. Dodatek do Sprawozdania..., Warszawa 1904, s. 9 (tu wymienione cztery pejzaże: Łąka,
O zachodzie, Opuszczony dwór, Pochmurny dzień);
- J. Wiercińska, Katalog prac wystawionych w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie w latach 1860-1914, Wrocław-Warszawa-Kraków 1969, s. 411
(wymienione pejzaże j.w.);
- B. Domańska, A. Zeńczak, Witold Wojtkiewicz 1879-1909, Katalog wystawy, t. II, MNK, Kraków 1989, s. 158, nr kat. 262 (jako obraz zaginiony).

W 1903 roku młody adept sztuki, odbywszy zaledwie kilka lekcji w warszawskiej Klasie Rysunku, przed podjęciem studiów artystycznych w Krakowie u Leona Wyczółkowskiego, wyjechał na wakacje do majątku ordynacji Zamoyskich w Godziszowie koło Janowa Lubelskiego. Właśnie tam powstały nastrojowe, niewielkie, jesienne pejzaże, z których cztery zostały zaprezentowane w Warszawie w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych i udokumentowane. Były to: „Łąka”, „O zachodzie”, „Opuszczony dwór” oraz prezentowany „Pochmurny dzień”. Zapewne powstało wówczas więcej niż cztery pejzaże, ponieważ wśród dzieł znajdujących się w zbiorach muzealnych oraz dotychczas oferowanych do sprzedaży można odnaleźć następujące prace: „O zachodzie” (zbiory MNK); „Stodoły” [„Opuszczona zagroda”, „Opuszczony dwór”] oferowane w 2015 roku; oraz „Pejzaż z chałupą” przedstawiony na aukcji w 2002 roku. To ostatnie nie zostało uwzględnione w Sprawozdaniach Komitetu TZSP w Królestwie Polskiem za 1903 rok.
Prezentowany obraz Pochmurny dzień to wyjątkowy przykład wczesnej twórczości Witolda Wojtkiewicza, który zasłynął jako malarz symbolista, posługujący się groteskową, czasem prześmiewczą estetyką.